| Warunki życia i rozwoju roślin - woda |
|
Zależnie od aktualnej pogody wilgotność powietrza atmosferycznego jest mniejsza lub większa. Woda morska paruje pod wpływem nagrzewania przez słońce i wznosi się w górę w postaci pary, skrapla i opada w postaci deszczu częściowo z powrotem do morza (małe krążenie wody), a częściowo wiatry roznoszą ją w głąb lądu. Część opadów na lądzie znowu paruje, a reszta spływa otwartymi ciekami wodnymi do morza lub jezior albo wsiąka w ziemię i wydobywa się na powierzchnię w innym miejscu (woda gruntowa, źródła), aby w końcu powrócić do morza lub jezior (duże krążenie wody). Woda zawarta w glebie zapewnia roślinom konieczną wilgotność podłoża. W przypadku roślin szklarniowych i pokojowych woda jest dostarczana przez podlewanie lub zraszanie i zapewnia roślinie zróżnicowaną wilgotność w otoczeniu. Natomiast rozpylanie podnosi wilgotność powietrza w całym pomieszczeniu i jest nieodzowne dla wielu roślin. Dzięki stałemu krążeniu wody w ziemi zostają rozpuszczone sole odżywcze. Roślina wchłania je przez korzenie (włośniki korzeniowe) i transportuje wiązkami przewodzącymi do stref zużycia (liście i kwiaty). Składniki pokarmowe — jak wspominaliśmy — są w procesie asymilacji przetwarzane na składniki tkanki, podczas gdy liście, zależnie od gatunku rośliny, odparowują część wody. Jeśli nie ma jej wystarczająco dużo, albo nie ma wcale, roślina więdnie lub wiotczeje. Gospodarka wodna roślin jest więc przede wszystkim zależna od poziomu wody w glebie i wilgotności powietrza. Niektóre rośliny (np. porosty i mchy) mogą wytrzymywać znaczne wahania zasobności w wodę aż do całkowitego wysuszenia; jednak większość roślin nasiennych wymaga wyrównanej gospodarki wodnej. Niektóre rośliny dostosowały się do skrajnych stosunków wodnych występujących w ich środowisku — na przykład tzw. suchorośla (kserofity) czy rośliny siedlisk wilgotnych (hig-rofity). Jak wielkie znaczenie ma gospodarka wodna, ukazuje przykład: większe drzewa wyparowują w lecie codziennie 200-250 1 wody! Interesująca jest także zróżnicowana zawartość wody w tkankach: wynosi ona dla roślin zielnych do 95%, dla roślin zdrewniałych do 50%, a nawet dla nasion jeszcze 15%. Wiedza o dużej zawartości wody w niektórych roślinach nie może nas jednak skłaniać do stałego ich podlewania. Zasadniczo można przyjąć, że rośliny o wielu dużych liściach na ogół muszą mieć wilgotne stanowisko, podczas gdy rośliny o liściach skórzas-tych, małych, wąskich lub zgrubiałych wolą stanowiska suche. W przyrodzie źródłem zaopatrzenia w wodę jest deszcz. Ogrodnicy i miłośnicy roślin są natomiast skazani na korzystanie z wody z wodociągów lub ze studni. I jedna, i druga zawierają często dużą ilość składników mineralnych i są wtedy określane jako wody twarde. Natomiast woda deszczowa jest miękka i najlepiej się nadaje do podlewania lub zraszania. Kiedy jest mowa o wodzie miękkiej lub twardej, trzeba też wspomnieć, że twardość wody wyraża się w stopniach; zależy ona od zawartości wapnia i magnezu. „Stopnień twardości" (l°dH) odpowiada zawartości 10 g wapnia w 1000 1 wody. Oznacza to, że 1 1 wody zawiera 10 mg tlenku wapnia. Poniżej podano określenie twardości wody według stopni twardości: 0-4° = bardzo miękka 12-18° = twarda 4-8° = miękka 18-24° = bardzo twarda 8-12° = średnio twarda ponad 24° = nadzwyczajnie twarda Dla większości roślin odpowiednia jest woda o twardości 8-12° dH. Wyjątek stanowią wrażliwe na wapń różaneczniki (azalie), hortensje, orchidee, bromelie itd. Rosną one dobrze na glebie o odczynie kwaśnym pH 3,5-5,5 podlewane miękką wodą o 5-6° dH. Niezależnie od tego, jaką wodę stosujemy, trzeba się uprzednio poinformować ojej właściwościach. Informacji udzielają i przeprowadzają analizy w swoim zakresie zakłady wodociągowe albo też instytuty ogrodnictwa. Kiedy wiemy już, z jakiej wody musimy korzystać, możemy w specjalistycznym handlu kupić środki do jej zmiękczania i zastosować je zgodnie z instrukcją. Jednak pomaga też jeszcze i stara metoda: wieszamy w wodzie woreczki napełnione miałem torfowym, który wiąże mineralne składniki wody. |